Starożytni budowniczowie. Ewolucja architektury w świetle źródeł archeologicznych

fakultatywne

w sali

Celem zajęć jest zarysowanie procesu ewolucji budownictwa i architektury na Bliskim Wschodzie i wybranych regionach Europy. Na przykładach wybranych źródeł archeologicznych przedstawiona zostanie geneza i rozwój najstarszych form budownictwa od jaskiń i szałasów górnego paleolitu do planowych układów protourbanistycznych późnego neolitu i wczesnej epoki brązu. Istotnym elementem zajęć jest także zapoznanie słuchaczy z terminologią techniczną oraz metodycznymi aspektami opisu źródeł archeologiczno-architektonicznych.

Zajęcia poświęcone są ewolucji budownictwa i architektury od późnego paleolitu do początków epoki brązu na Bliskim Wschodzie i wybranych regionach Europy. Podczas zajęć szczegółowo omawiane są zagadnienia terminologii budowlanej, lokalizacji i organizacji przestrzennej osad proto- i neolitycznych, ewolucji materiałów i technik budowlanych, zróżnicowania form i funkcji budownictwa, rozwoju funkcjonalno - przestrzennego budynków mieszkalnych na przestrzeni neolitu Bliskiego Wschodu, a także dyfuzji i adaptacji niektórych elementów tej architektury w pierwszych kulturach neolitycznych Grecji oraz kierunki jej rozwoju w wybranych kręgach kulturowych neolitu europejskiego.

Poza prezentacją istotnych źródeł archeologicznych związanych z problematyką na zajęciach poruszane są aspekty metodyczne dotyczące opisu i interpretacji źródeł archeologiczno-architektonicznych, wykorzystania danych etnograficznych w analizie pozostałości budownictwa pradziejowego oraz zastosowania technicznej terminologii budowlanej w opisie źródeł.

Aurenche O., Kozłowski S. K., 1999, La Naissance du Neolithique au Proche Orient ou Le Paradis Perdu, Paris.

Balcer B., 2012, Budownictwo mieszkalne i gospodarcze w neolicie ziem Polski. IAIE PAN Warszawa.

Czerwiński T., 2006, Budownictwo ludowe w Polsce. Muza S.A. Warszawa.

Düring B. S., 2011, The Prehistory of Asia Minor. From Complex Hunter-Gatherers to Early Urban Societies. Cambridge University Press.

Perlès C., 2001, The Early Neolithic in Greece, Cambridge World Archaeology.

Schmidt K., 2010, Budowniczowie pierwszych świątyń, PIW Warszawa.

Simmons A. H., 2010, The Neolithic Revolution in the Near East. Transforming the Human Lanndscape. University of Arizona Press, Tucson.

Szolginia W., 1982, Architektura i budownictwo. Ilustrowana encyklopedia dla wszystkich, PWN, Warszawa.

Tobolczyk M., 2000, Narodziny architektury. PWN Warszawa.

Wiedza: absolwent zna i rozumie

w pogłębionym stopniu metody i terminologię stosowane w badaniach i opisie źródeł archeologicznych związanych z ewolucją architektury neolitycznej, w tym posiada pogłębioną wiedzę o rozwoju architektury na obszarach Bliskiego Wschodu i Europy południowo-wschodniej na przestrzeni neolitu (K_W01)

w pogłębionym stopniu istotne zmiany regionalne w zakresie rozwoju materiałów, technik i form budownictwa, a także zmiany organizacji przestrzennej osad i ich związku ze zmianami struktury społecznej populacji neolitycznych Bliskiego Wschodu i Europy południowo-wschodniej (K_W04)

w pogłębionym stopniu znaczenie badań etnograficznych oraz fizyko-chemicznych wykorzystywanych w analizie źródeł archeologicznych związanych z budownictwem i rozumie ich rolę w badaniach interdyscyplinarnych (K_W05)

Umiejętności: absolwent potrafi

wykorzystywać twórczo wiedzę teoretyczną z zakresu budownictwa i architektury neolitycznej Bliskiego Wschodu i Europy południowo-wschodniej do innowacyjnej interpretacji zjawisk kulturowych na podstawie znalezisk archeologicznych (K_U02)

komunikować się na tematy specjalistyczne związane z budownictwem i architekturą neolityczną Bliskiego Wschodu i Europy południowo-wschodniej w sposób zrozumiały dla różnych kręgów odbiorców

(K_U06)

Kompetencje społeczne: absolwent jest gotów do

krytycznej oceny posiadanej wiedzy w zakresie interpretacji obiektów architektonicznych i ma świadomość wieloaspektowości interpretacji architektury neolitycznej Bliskiego Wschodu i Europy południowo-wschodniej w procesie analizy źródeł architektonicznych (K_K01)

uznawania roli wiedzy i konieczności zasięgania opinii eksperckiej w celu rozwiązywania problemów teoretycznych i praktycznych z zakresu ewolucji architektury i budownictwa neolitu (K_K02)

Zajęcia są obowiązkowe, a obecność na nich jest warunkiem dopuszczenia do zaliczenia. Dopuszczalne są maksymalnie dwie nieobecności nieusprawiedliwione w semestrze. Osoby, które nie wykażą się wymaganą frekwencją nie będą klasyfikowane.

Zaliczenie na ocenę na podstawie dwóch części:

1. Praktycznej, stanowiącej 50% zaliczenia przedmiotu – referatu na wybrany temat dotyczący problematyki poruszanej na zajęciach. Zadaniem tego elementu jest sprawdzenie umiejętności właściwej selekcji i interpretacji źródeł archeologiczno-architektonicznych oraz ich prezentacji w sposób zrozumiały dla różnych kręgów odbiorców.

Pula tematów oraz szczegóły techniczne wystąpień zostaną przedstawione na pierwszych zajęciach.

2. Teoretycznej, stanowiącej kolejne 50% zaliczenia przedmiotu – testu pisemnego z zakresu teorii i terminologii architektury neolitycznej Bliskiego Wschodu i Europy, przeprowadzonego na ostatnich zajęciach.

Minimalny próg zaliczenia zajęć uzyskany z obu części łącznie wynosi 60% .