Tradycje antyku grecko-rzymskiego w kulturze europejskiej

ogólnouniwersyteckie

w sali

Dziedzictwo kultury grecko-rzymskiej stanowi o sile i

unikatowości Europy; jego oddziaływanie dostrzegamy

również w Polsce od zarania istnienia państwa; jest istotnym

elementem jego tożsamości. To oddziaływanie odnajdujemy

w sztukach plastycznych, architekturze, teatrze, muzyce i

filmie. Seminarium ma charakter interdyscyplinarny i

obejmuje całe spektrum kultury, ale koncentruje się na

kulturze wizualnej i stawia sobie za jeden z głównych celów

opracowanie -wspólnie z jego uczestnikami – atlasu tradycji

antycznych w sztuce polskiej.

Seminarium obejmuje szerokie spektrum tradycji antycznych

w kulturze europejskiej od późnego antyku po próg XXI

wieku, ale dotyczy głównie kultury artystycznej dawnej i

odrodzonej Rzeczypospolitej. Polska kultura 2. połowy

XVIII wieku i 1. połowy następnego stulecia należy do

najbardziej interesujących w całych dziejach państwa

Polskiego. Przyniosła ogromny rozwój sztuk wizualnych i

kolekcjonerstwa, ale także powstanie szkół (akademii)

artystycznych oraz zmianę w pozycji artysty w Polsce. Epoka

ta wydała nie tylko znakomitych mecenasów sztuki, na czele

ze Stanisławem Augustem Poniatowskim i Stanisławem

Kostką Potockim, jednym z fundatorów UW, ale także

znaczący w świecie udział Polaków nad badaniem antyku

(Smuglewicz, Potocki, Moszyński, Bieliński). Jednym ze

szczytowych osiągnięć tej opoki było powstanie wielkich

kolekcji odlewów gipsowych rzeźb antycznych, rysunków i

grafiki najlepszych mistrzów sztuki europejskiej, które dzięki

mądrości twórców Uniwersytetu Warszawskiego trafiły do

jego zbiorów. W XIX i XX wieku pojawiło się wielu

wybitnych polskich artystów, których twórczość i działalność

pedagogiczna, m.in. na Wydziale Sztuk Pięknych

Uniwersytetu Warszawskiego, przyniosła rozwój sztuki

2

prawdzie narodowej. Wbrew pozorom sztuki wizualne tego

właśnie czasu, a zwłaszcza ich ikonografia, w dużym stopniu

oparta na źródłach i wzorach z antyku, są dotąd tylko

częściowo opracowane. Zorganizowane w ostatnim

ćwierćwieczu wystawy oraz ich katalogi m.in. „W kręgu

wileńskiego klasycyzmu” (2000), „Et in Arcadia ego,”

(2001), “Grand Tour” (2006), „Złoty Dom Nerona” (2008),

„Fidiasz, Michał Anioł i inni” (2012), „Przebudzeni” (2023),

„Anatomia antyku” (2025), mogą posłużyć jako punkt

odniesienia i inspiracja do podjęcia tematyki nad formą i

ikonografią kultury artystycznej dawnej Polski, epoki

stanisławowskiej i czasów, które po niej nastąpiły.

Szczególnie mile widziane będą wszelkie interdyscyplinarne

tematy zgłaszane przez samych studentów oraz problematyka

związana ze Stanisławem K. Potockim (Wilanów, Natolin,

Gabinet Etruski, tworzenie zbiorów UW), Franciszkiem

Smuglewiczem (działalność w Rzymie – prace przy

publikacjach o Domus Aurea i grobach etruskich), Henrykiem

Siemiradzkim, Igorem Mitorajem. Koncepcja wspomnianego

wyżej atlasu tradycji antyku w polskiej kulturze artystycznej,

tworzonego w szerokim kontekście kultury europejskiej,

zostanie zaprezentowana na pierwszym seminarium.

Haskel F., Penny, N., Taste and the Antique, New Haven

1981 (nowe wydanie 2024).

3

Miziołek, J, Inspiracje śródziemnomorskie. O wizji antyku w

sztuce Warszawy i innych ośrodków kultury dawnej Polski,

Warszawa , Warszawa 2004

Miziołek J., Mity, legendy, exempla. Włoskie malarstwo

świeckie epoki Renesansu ze zbiorów Karola Lanckorońskiego,

Warszawa 2003

Fidiasz, Michał Anioł i inni, praca zbiorowa, Warszawa 2012

Silk M., Gildenhardt I., Barrow R., The Classical Tradition:

Art, Literature, Thought, Oxford 2017

Anatomia antyku. Katalog wystawy w Zamku Królewskim w

Warszawie, Warszawa 2025

Wiedza: o głównych aspektach recepcji antyku i umiejętność

podejmowania własnych badań z tego zakresu

Umiejętności: analizowania dzieł sztuki, źródeł literackich

Student umie: prowadzić dyskurs na temat trwania wątków,

tematów i form z antyku, jak również pisać dłuższe i krótsze

teksty, przygotować pracę licencjacką i magisterską

Kompetencje społeczne: profesjonalne dzielenie się wiedzą o

źródłach kultury

Student jest gotów do: napisania licencjatu i pracy

magisterskiej

Referat, esej, aktywny udział w seminarium