Historia starożytna ziem polskich, semestr I - wykład

obowiązkowe

Na zajęciach przedstawiony zostanie zarys pradziejów ziem polskich od czasów prahistorycznych po wczesne średniowiecze. Omówione zostaną także podstawowe metody badań archeologicznych oraz możliwości ich wykorzystania w pracy historyka.

Zajęcia obejmują trzy główne grupy zagadnień.

1. Wprowadzenie do metodologii oraz metodyki badań archeologicznych ze szczególnym uwzględnieniem kwestii dotyczących pozyskiwania, podziału i sposobów analizy źródeł kopalnych, a także możliwości wykorzystania ich w pracy historyka.

2. Prezentację podstawowych metody datowania zabytków oraz ustalania chronologii zjawisk i wydarzeń dla czasów prahistorycznych.

3. Charakterystykę systemów oraz kryteriów periodyzacji pradziejów.

4. Zarys historii starożytnej ziem polskich, w tym:

- charakterystykę najważniejszych zjawisk i wydarzeń składających się na definicje poszczególnych epok oraz okresów;

- charakterystykę głównych jednostek taksonomicznych (kultur archeologicznych);

- prezentację najważniejszych stanowisk archeologicznych i kategorii zabytków z epoki kamienia, brązu oraz żelaza;

- omówienie węzłowych kwestii związanych z przemianami społecznymi, gospodarczymi i technologicznymi w pradziejach.

Literatura podstawowa:

P. Kaczanowski, J.K. Kozłowski, Wielka Historia Polski, t. 1, Najdawniejsze dzieje ziem polskich (do VII w.), Kraków 1998.

Literatura pomocnicza:

Encyklopedia historyczna świata, t. 1, Prehistoria, red. J. K. Kozłowski, 1999

K. Godłowski, K.J. Kozłowski, Historia starożytna ziem polskich, Warszawa 1985.

Pradzieje ziem polskich, red. J. Kmieciński, t. 1, cz. 1 i 2, Łódź 1989.

A. Kokowski, Starożytna Polska. Od trzeciego stulecia przed narodzeniem Chrystusa do schyłku starożytności., Warszawa 2005

Po ukończeniu wykładu student posiada:

- wiedzę o miejscu i znaczeniu archeologii w systemie nauk historycznych, stosowanej terminologii, rodzajach źródeł archeologicznych - metodach ich pozyskiwania, analizy i interpretacji;

- wiedzę o możliwościach wykorzystania źródeł archeologicznych w pracy historyka;

- podstawową wiedzę ogólną o biologicznym i kulturowym rozwoju człowieka w pradziejach;

- zna główne systemy periodyzacji pradziejów oraz zasady ich konstruowania;

- zna podstawowe kultury archeologiczne wydzielane dla obszaru ziem polskich;

- potrafi wskazać najważniejsze stanowiska oraz podstawowe typy zabytków charakterystyczne dla poszczególnych kultur archeologicznych.

- ma świadomość roli i znaczenia pradziejowego dziedzictwa kulturowego;

- ma świadomość roli oraz znaczenia źródeł archeologicznych w odtwarzaniu przeszłości, nie tylko pra- i protohistorycznej, ale także w poszczególnych okresach historycznych (z uwzględnieniem historii najnowszej);

Metody dydaktyczne:

Zajęcia prowadzone są w formie wykładu. Jego główny element stanowi przygotowana przez prowadzącego prezentacja multimedialna.

Egzamin pisemny obejmujący kwestionariusz pytań z zakresu historii starożytnej ziem polskich