Zarządzanie usługami publicznymi

gospodarka przestrzenna

obowiązkowe

w sali

Celem kursu jest zapoznanie studentów z teorią i praktyką zarządzania usługami publicznymi w gminach. Na wykładzie poruszane będą zagadnienia organizacyjno-prawne oraz modele świadczenia usług publicznych, a także zasady efektywnego projektowania, organizowania i kontrolowania usług świadczonych przez instytucje publiczne. Treść wykładu nawiązuje do zagadnień z zakresu funkcjonowania samorządu lokalnego oraz zarzadzania w kontekście gospodarki przestrzennej. Student, który ukończy kurs jest lepiej przygotowany do pracy w samorządzie gminnym i potrafi zaplanować sposób świadczenia usługi publicznej oraz oceny jej skuteczności. Zajęcia są istotne dla dyscypliny geografia społeczno-ekonomiczna i gospodarka przestrzenna.

Lista zagadnień omawianych na zajęciach:

1. Wprowadzenie, definicja usług publicznych

2. Formy organizacyjno-prawne świadczenia usług publicznych w teorii instytucjonalnej

3. Formy świadczenia usług publicznych w Polsce – uwarunkowania prawne i finansowe

4. Czynniki wyboru modelu usług publicznych w Polsce – wyniki badań

5. Korporatyzacja w Europie

6. Zarządzanie sektorem wodnym na poziomie lokalnym – od czego zależą ceny wody?

7. Zarządzanie sektorem wodnym na poziomie lokalnym – czy gminy naśladują „sąsiadów” przy ustalaniu cen za dostarczanie wody?

8. Zarządzanie sektorem odpadów na poziomie lokalnym

9. Zarządzanie w sektorze transportu publicznego na poziomie lokalnym, cykl polityczny w usługach lokalnych

10. Zarządzanie w sektorze usług społecznych: przedszkola/żłobki

11. Rola trzeciego sektora w świadczeniu usług publicznych

12. Finansowy wymiar współpracy samorządów z organizacjami pozarządowymi

13 i 14. Zarządzanie jakością usług publicznych (np. normy ISO)

15. Wyzwania w zarządzaniu usługami publicznymi (np. zmiany demograficzne, zielone zamówienia publiczne, kryzysy i sytuacje nadzwyczajne)

Uzupełnieniem wykładu są ćwiczenia prowadzone w formie warsztatowej lub dyskusyjnej, na których studenci projektują świadczenie nowej lub usprawnienie istniejącej usługi publicznej w gminie. Celem ćwiczeń jest lepsze zrozumienie niuansów związanych z zarządzaniem usługami publicznymi, w tym sposobu diagnozowania potrzeb, analizy ryzyk, standardów i zielonych zamówień publicznych, monitoringu świadczenia usług.

1. Kożuch, B, Kożuch, A. (2011). Usługi publiczne: organizacja i zarządzanie. Kraków: Instytut Spraw Publicznych Uniwersytetu Jagiellońskiego.

2. Kuźnik F. (2009). Zarządzanie usługami publicznymi w koncepcjach zarządzania publicznego, [w:] K. Lisiecka, T. Papaj (red.). Kierunki doskonalenia usług świadczonych przez administrację publiczną, Śląskie Centrum Społeczeństwa Informacyjnego i AE w Katowicach, Katowice.

3. Kuźnik F. (2012). Proces świadczenia usług publicznych. Studia KPZK, 143

4. Łukomska J., Swianiewicz P., 2020, Neighbour effect: Applicability of tax mimicking concept to setting tariffs for water provision in Poland, paper, Water Policy, 22(5), pp. 943-959.

5. Gradus, R., Dijkgraaf, E., & Wassenaar, M. (2014). Understanding mixed forms of refuse collection, privatization, and its reverse in the Netherlands. International Public Management Journal, 17(3), 328-343.

6. Swianiewicz P., Kurniewicz A. (2018), Cykl polityczny w opłatach za lokalne usługi publiczne w Polsce, Studia Regionalne i Lokalne, nr 2(72), s. 56–77.

7. Swianiewicz P., Łukomska J. (2023), Dopłaty do transportu zbiorowego. Ile samorządy kosztuje komunikacja miejska?, „Wspólnota”, 30 czerwca 2023.

8. Swianiewicz P., Łukomska J. (2025), Wysokość opłat za odpady komunalne, „Wspólnota”, 11 stycznia 2025.

9. Szmigiel-Rawska K., Łukomska J. (2020), Drinking water service delivery choices in Poland: Empirical analysis of impact factors, Water Alternatives, 13(2), 347–368.

10. Ślawska J. (2019), Czynniki wyboru modelu świadczenia usługi lokalnego transportu w Polsce, Studia Regionalne i Lokalne, 4(78), 115–139.

11. Van Genugten M. i in. (2023), Corporatisation in Local Government, Palgrave Macmillan, Cham.

12. Zafra-Gómez J.L. i in. (2016), Financial and political factors motivating the privatisation of municipal water services, Local Government Studies,42(2), 287–308.

Literatura do ćwiczeń będzie przekazywana na bieżąco przez prowadzących.

K_W01; K_W04; K_W08; K_W09; K_U01; K_U02; K_U05; K_K01; K_K03; K_K05

Nakład pracy studenta: 3 ETCS = 3 x 25h = 75h

(N) praca w bezpośrednim kontakcie z nauczycielem

(S) praca własna (samodzielna) studenta

Zajęcia (wykład) – 30h (N)

Zajęcia (ćwiczenia) – 15h (N)

Samodzielne przygotowanie do zaliczenia wykładu – 10h (S)

Samodzielne przygotowanie do ćwiczeń – 20h (S)

- Zaliczeniem wykładu jest egzamin w formie testu.

- Zaliczeniem ćwiczeń jest aktywność na zajęciach oraz oddanie pracy pisemnej przygotowywanej w grupach według wytycznych przekazywanych w trakcie zajęć.

- Warunkiem zaliczenia jest uzyskanie minimum 50% możliwych do zdobycia punktów oddzielnie z wykładu i z ćwiczeń.

- O ocenie końcowej decyduje suma punktów z wykładu i z ćwiczeń.