Wspieranie dzieci z trudnościami w uczeniu się matematyki

Celem przedmiotu jest wyposażenie studentów i studentek w wiedzę oraz umiejętności pozwalające na skuteczną pomoc dzieciom, które nie radzą sobie na zajęciach z edukacji matematycznej, ze szczególnym zwróceniem uwagi na trudności dzieci z niepełnosprawnością intelektualną. Treści przedmiotu koncentrują się wokół zagadnień związanych z dostrzeganiem, interpretowaniem niepokojących zachowań dzieci w uczeniu się matematyki oraz planowaniem i wdrażaniem skutecznych działań zaradczych. Przedmiot nawiązuje do zagadnień z zakresu metodyki edukacji matematycznej, pokazując studentom i studentkom w jaki sposób można dostosować proces uczenia się pojęć matematycznych do dzieci z niepełnosprawnością intelektualną.

W ramach zajęć studenci i studentki poznają istotę specyficznych i nadmiernych trudności w uczeniu się matematyki. Analizują zjawisko dyskalkulii. Poznają specyfikę uczenia się matematyki przez dzieci z niepełnosprawnością intelektualną. Uczą się obserwować zachowania dzieci, które świadczą o poziomie ich umiejętności w zakresie rozumowań zaliczanych do matematycznych, posługiwania się liczbą oraz pojęciami geometrycznymi. Interpretują błędy dzieci. Przedmiot przybliża metody pracy z dziećmi w oparciu o skonstruowany indywidualny program wsparcia. Nawiązuje do trajektorii uczenia się: cel - umiejętności - aktywności. W ten sposób studenci i studentki uczą się, w jaki sposób wspierać dzieci w zakresie:

• rozumowań zaliczanych do matematycznych: klasyfikowanie, dostrzeganie regularności, myślenie przyczynowo - skutkowe, orientacja w przestrzeni;

• posługiwanie się liczbami w różnych zakresach: liczenie, rozkład liczby na składniki, porównywanie liczebności, rachowanie, analiza danych liczbowych;

• subitacja percepcyjna oraz koncepcyjna;

• intuicje geometryczne oraz podstawowe pojęcia z zakresu geometrii;

• rozumienie sensu pomiaru.

Podstawę teoretyczną przedmiotu stanowi konstruktywizm poznawczy w ujęciu J.Piageta, konstruktywizm społeczny w ujęciu L.S.Wygotskiego, teorie reprezentacji umysłowych J.S.Brunera oraz ścieżki rozwoju pojęć matematycznych w opracowaniu D.H.Clements oraz J.Sarama.

• D.H.Clements, J.Sarama: Learning and Teaching Early Math: The Learning Trajectories Approach (Studies in Mathematical Thinking and Learning Series, Taylor&Francis 2014

• E.Filipiak: Rozwijanie zdolności uczenia się. Z Wygotskim i Brunerem w tle, GWP, Sopot 2012

• E.Gruszczyk – Kolczyńska: Trudności dzieci w uczeniu się matematyki. Przyczyny, diagnoza, zajęcia korekcyjno – wyrównawcze, WSiP, Warszawa 2001;

• E.Gruszczyk – Kolczyńska: Dziecięcia matematyka. Książka dla nauczycieli i rodziców, WSiP, Warszawa 1997

• Z.Semadeni, E.Gruszczyk-Kolczyńska, G.Treliński, B.Bugajska-Jaszczołt, M.Czajkowska: Matematyczna edukacja wczesnoszkolna. Teoria i praktyka, wyd.ZNP, Kielce 2015

• M.Skura, M.Lisicki: Gen liczby, Wyd. MAMANIA, Warszawa 2018

• M.Skura, M.Lisicki: Matematyka od przedszkola. Metody i zasady wprowadzania pojęć matematycznych, ORE, Warszawa 2014

• M. Szczygieł: Sukcesy i porażki w uczeniu się matematyki. Uwarunkowania osiągnięć matematycznych uczniów edukacji wczesnoszkolnej. Libron, Kraków 2020

Wiedza: : student/ka zna i rozumie:

• podstawową terminologię używaną w edukacji matematycznej oraz sposoby jej zastosowania w pracy z dziećmi z trudnościami w uczeniu się matematyki;

• podstawy psychologiczne i pedagogiczne trudności w uczeniu się matematyki;

• specyfikę uczenia się podstawowych pojęć matematycznych przez dziecko z niepełnosprawnością intelektualną;

• wybrane metody diagnozowania umiejętności matematycznych dzieci;

• założenia organizacji i prowadzenia zajęć rewalidacyjno - wychowawczych nastawionych na poprawę funkcjonowania dziecka w zakresie umiejętności matematycznych;

• metody wspierające rozwój poznawczy uczniów i uczennic z niepełnosprawnością intelektualną;

• podstawy metodyki edukacji matematycznej dzieci w młodszym wieku szkolnym;

• znaczenie współpracy z rodziną ucznia/uczennicy oraz innymi specjalistami w procesie niwelowania trudności dziecka w uczeniu się matematyki.

Umiejętności: student/ka potrafi:

• przeprowadzić diagnozę trudności dziecka w uczeniu się matematyki – zastosować odpowiednie zadania diagnostyczne, zinterpretować ich wyniki oraz opracować program wspierania dziecka w rozwoju w ramach zajęć rewalidacyjno - wychowawczych;

• przeprowadzić zajęcia z dzieckiem stosownie do jego potrzeb i możliwości, których celem jest rozwijanie: rozumowań zaliczanych do matematycznych; rozumienia i stosowania podstawowych pojęć z matematyki; umiejętności radzenia sobie z problemami matematycznymi.

Kompetencje społeczne: : student/ka jest gotów/owa do:

• rozwijania u dzieci, uczennic i uczniów ciekawości, aktywności i samodzielności poznawczej;

• podejmowania działań osłabiających stereotypy związane z uczeniem się matematyki;

• współpracy z innymi specjalistami/specjalistkami w tym psychologiem, logopedą, pracownikiem społecznym, a też niespecjalistami, zwłaszcza rodzicami dzieci w celu optymalizacji wsparcia edukacyjno-terapeutycznego;

• dokonywania ewaluacji własnych kompetencji pedagogicznych;

• poszerzania swojej wiedzy, doskonalenia umiejętności w zakresie pracy z dziećmi z nadmiernymi i specyficznymi trudnościami w uczeniu się matematyki.

Obecność i aktywny udział na zajęciach, kolokwium; próg zaliczenia 60%.