Zajęcia obowiązkowe dla I roku studiów I stopnia (grupa przedmiotów zdefiniowana przez Wydział Archeologii)

• Konwersatorium - 30 godzin

Celem zajęć jest charakterystyka procesów związanych z kształtowaniem się Europy od połowy I

tysiąclecia p.n.e. do około 1500 roku (okres przedrzymski, okres wpływów rzymskich, okres wędrówek

ludów, wczesne i późne średniowiecza). Na zajęciach omówiona zostanie złożoność świata europejskiego

Barbaricum w tym funkcjonujących w jego obrębie wpływów i tradycji kulturowych, których

identyfikacja i oddziaływanie możliwe są dzięki analizie znalezisk archeologicznych. Scharakteryzowane

zostaną procesy związane z kształtowaniem się struktur plemiennych i państwowych w okresie wczesnego

średniowiecza oraz towarzyszących im zjawisk w sferze kultury duchowej i materialnej. Przedstawione

zostaną także zjawiska, które ukształtowały Europę w okresie późnego średniowiecza w tym przemiany

społeczne, ekonomiczne oraz w sferze kultury materialnej przejawiające się nowymi formami osadnictwa

i zmianami w asortymencie wyrobów.

• Ćwiczenia - 4 godzin

Zaznajomienie studentów z zasadami bhp podczas zajęć w sali i ćwiczeń terenowych (głównie wykopaliska), zabezpieczenia przeciwpożarowego oraz zasad udzielania pierwszej pomocy przedlekarskiej.

• Konwersatorium - 30 godzin

Celem zajęć jest ogólne zaznajomienie studentów z szeroko pojętą problematyką archeologii obu

Ameryk, Oceanii i Dalekiego Wschodu oraz umożliwienie zdobycia aktualnej wiedzy na temat

cywilizacji pozaeuropejskich w oparciu o źródła archeologiczne, pisane i ikonograficzne z

wykorzystaniem wiedzy interdyscyplinarnej

• Konwersatorium - 30 godzin

Zajęcia składają się z trzech paneli tematycznych, których celem jest ogólne

zaznajomienie studentów z szeroko pojętą problematyką archeologii pradziejowej.

Tematyka konwersatorium obejmuje zagadnienia związane z rozwojem człowieka i jego

kultury w epoce kamienia, brązu i wczesnej epoce żelaza.

• Laboratorium - 30 godzin

Celem zajęć jest poznanie najczęściej występującego zabytku podczas badań wykopaliskowych czyli ceramiki naczyniowej, nabranie umiejętności jej dokumentowania i analizy. Pierwszą część semestru poświęcimy na zapoznanie się z samą ceramiką. Poznamy sposoby wytwarzania naczyń w różnych okresach i różne techniki garncarskie. Następnie przejdziemy do omówienia form naczyń i zdobień z różnych okresów i różnych terenów.

Drugą część semestru poświęcimy na przedstawienie strony metodycznej postępowania z ceramiką pochodzącą z badań terenowych. Omówimy zabezpieczanie prowadzone podczas wykopalisk, konserwację, dokumentowanie (rysunek i opis), sposoby analizy formalnej, rodzaje analiz fizykochemicznych, zasady publikowania naczyń.

Jednym z elementów praktycznych podczas zajęć będzie próba samodzielnego lepienia naczyń z gliny, z tzw. wolnej ręki (bez użycia koła garncarskiego).

• Laboratorium - 30 godzin

Przedmioty wykonane z metali – przede wszystkim z miedzi (i jej stopów), złota, srebra lub żelaza – to dla czasów co najmniej od III tysiąclecia przed Chr. jedna z przewodnich kategorii zabytków archeologicznych. Celem zajęć jest wprowadzenie uczestników w najważniejsze zagadnienia związane z rozwojem pradziejowej metalurgii oraz zróżnicowaniem zabytków metalowych i metodami ich opracowywania. Obok części teoretycznej zajęć, przewidziany jest też czas na bezpośrednią pracę z zabytkami, celem rozwijania umiejętności opisu ich

cech formalnych i technologicznych w praktyce.

UWAGA: w roku akademickim 2023/24 cotygodniowe zajęcia będą się odbywały tylko do połowy kwietnia. Zatem, aby zrealizować program, dodatkowe godziny zajęć zorganizujemy w terminie badań powierzchniowych (prawdopodobnie na początku kwietnia). Będą to intensywne spotkania poświęcone pracy z zabytkami, a także wizyta w jednym z muzeów archeologicznych w celu zapoznania się ze znaleziskami związanymi z tematem zajęć.

• Konwersatorium - 30 godzin

Przedmioty wykonane z metali – przede wszystkim z miedzi (i jej stopów), złota, srebra lub żelaza – to dla czasów co najmniej od III tysiąclecia przed Chr. jedna z przewodnich kategorii zabytków archeologicznych. Celem zajęć jest wprowadzenie uczestników w najważniejsze zagadnienia związane z rozwojem pradziejowej metalurgii oraz zróżnicowaniem zabytków metalowych i metodami ich opracowywania. Obok części teoretycznej zajęć, przewidziany jest też czas na bezpośrednią pracę z zabytkami, celem rozwijania umiejętności opisu ich

cech formalnych i technologicznych w praktyce.

UWAGA: w roku akademickim 2023/24 cotygodniowe zajęcia będą się odbywały tylko do połowy kwietnia. Zatem, aby zrealizować program, dodatkowe godziny zajęć zorganizujemy w terminie badań powierzchniowych (prawdopodobnie na początku kwietnia). Będą to intensywne spotkania poświęcone pracy z zabytkami, a także wizyta w jednym z muzeów archeologicznych w celu zapoznania się ze znaleziskami związanymi z tematem zajęć.

• Ćwiczenia - 30 godzin

Celem zajęć jest zapoznanie studentów z pracą z materiałami ceramicznymi. Podczas wykładów zaprezentowane zostaną sposoby pozyskiwania i obróbki surowca glinianego, techniki garncarskie oraz podstawowe informacje na temat naczyń ceramicznych poszczególnych ugrupowań kulturowych z Polski. Studenci zostaną także wprowadzeni w kwestię analiz specjalistycznych, takich jak analizy izotopowe, lipidowe oraz badania z wykorzystaniem SEM i XRF. Część zajęć będzie poświęcona doskonaleniu umiejętności dokumentacji rysunkowej oraz prawidłowego opisu zabytków ceramicznych.

• Ćwiczenia - 30 godzin

W trakcie zajęć studentom prezentowane są dwie kategorie zabytków – wyroby metalowe i drewniane. Laboratorium ma na celu nauczyć ich właściwej dokumentacji, konstruowania karty opisu zabytku, oraz podstawowej terminologii niezbędnej do analizy, interpretacji oraz prezentowania tego typu znalezisk. Studenci dodatkowo poznają inne źródła wiedzy o wytwórczości metalowej i drewnianej w przeszłości, między innymi źródła pisane, ikonograficzne, etnograficzne, a także związane z archeologią eksperymentalną. Ponadto wprowadzone zostaną podstawowe zagadnienia związane z „pierwszą pomocą” przedkonserwatorską na stanowiskach archeologicznych. W trakcie zajęć studentom zostanie zwrócona uwaga na multidysplinarne metody w badaniach zabytków metalowych i drewnianych.

• Laboratorium - 30 godzin

Głównym celem kursu jest przygotowanie studentów do samodzielnej wielopłaszczyznowej analizy zabytków krzemiennych obejmująca ich identyfikację surowcową, funkcjonalno-typologiczną oraz chronologiczno-kulturową. Założenia te realizowane są w dwóch kontekstach tj. źródłoznawczym i metodologicznym. Formuła laboratorium zakłada aktywny udział studentów w różnych zadaniach o charakterze praktycznym oraz dyskusjach moderowanych przez prowadzącego.

• Ćwiczenia - 30 godzin

Laboratorium uczy studentów profesjonalnego opisu monet antycznych. Studenci nabywają wiedzę o przyczynach umieszczenia danych przedstawień na monecie, symbolice, elementach składowych. Na zajęciach omawiane będą monety jako źródło wiedzy archeologa (numizmatyka jako nauka pomocnicza). Ważnym elementem zajęć będzie zrozumienie funkcjonowania monety na terenie rodzimym oraz jako importu, a także zapoznanie się z monetą pod względem fizycznym.

Na pierwszym wykładzie dokładnie omówimy tematykę, zasady laboratorium, zasady zaliczenia. Na pierwszych zajęciach dopuszczone są "pertraktacje" warunków.

• Ćwiczenia - 30 godzin

• Ćwiczenia - 30 godzin

Studenci poznają dwie kategorie zabytków organicznych: wyroby tekstylne i skórzane.

Laboratorium uczy ich właściwego opisu i dokumentacji tych zabytków oraz ‘pierwszej pomocy’

przedkonserwatorskiej dla tego typu znalezisk na stanowiskach archeologicznych. Studenci poznają

inne źródła wiedzy o włókiennictwie i skórnictwie w przeszłości, takie jak pozostałości narzędzi i

miejsc produkcyjnych, ikonografia, archeologia eksperymentalna. Laboratorium uczy ich podstaw

multidysplinarnych metod w badaniach zabytków nieorganicznych.

• Ćwiczenia - 30 godzin

Głównym celem kursu jest przygotowanie studentów do samodzielnej wielopłaszczyznowej analizy zabytków krzemiennych obejmująca ich identyfikację surowcową, funkcjonalno-typologiczną oraz chronologiczno-kulturową. Założenia te realizowane są w dwóch kontekstach tj. źródłoznawczym i metodologicznym. Formuła laboratorium zakłada aktywny udział studentów w różnych zadaniach o charakterze praktycznym oraz dyskusjach moderowanych przez prowadzącego.

• Konwersatorium - 30 godzin

Celem zajęć jest przygotowanie studentów do uczestniczenia w badaniach terenowych, a potem

w konsekwencji prowadzenia terenowych prac archeologicznych. Cel ten realizowany jest

poprzez przekazanie wiedzy teoretycznej o metodach badawczych, zapoznania z nowoczesnymi

praktykami pracy w terenie, w tym także wstępnymi etapami pracy z dokumentacją z badań.

Jest to kurs terenowy, w dużej części na wolnym powietrzu.